شهرستان فسا

شهرستان فسا

شهرستان فسا

شهرستان فسا

موقعیت جغرافیایی (UTM): 51.771660 و 343205768

مساحت: 42.08 هکتار

ارتفاع: 1450 متر

بخش ها: مرکزی، ششده و قره بلاغ، شیبکوه و نوبندگان.

شهر ها: فسا، ششده، قره بلاغ، زاهد شهر، نوبندگان و میان شهر.

دهستان ها: ششده، قره بلاغ، فدشکویه، میانده، جنگل، صحرارود، کوشک قاضی و نوبندگان.

شهرستان فسا با گستردگی 4205 کیلومتر مربع و به مرکزیت شهر فسا در منطقه مرکزی استان فارس جای گرفته است. این شهرستان از شمال با شهرستان استهبان، از شرق با شهرستان های داراب و زرین دشت، از جنوب با شهرستان جهرم، از غرب با شهرستان سروستان و از شمال غربی با شهرستان خرامه همسایه است. شهر فسا در 140 کیلومتری شرق شیراز جای گرفته است.

شهرستان فسا

جاذبه های گردشگری شهرستان فسا:

  • تل ضحاک

    • در فاصله سه کیلومتری جنوب شهر فسا، تلی است که در اثر تخریب بناهای خشتی و گلی دوران گذشته بوجود آمده است و در ظاهر به صورت تپـه ای خاکی مشاهده می شود که شکل گیری آن به صورت غیر طبیعی استدر اطراف تـل ضحاک که حدود بیست و پنج متر ارتفاع دارد ، تا محوطه‌ی خندق، سفالها ، آجرها و آثار فراوانی دیده می‌شود.در مورد تاریخچه ی تـل ضحاک فسا عقاید مختلفی بیان شده که به طور اختصار عبارتند از:الف) ویلیام اوزلی برادر سرگور اوزلی (سفیر انگلیس در دوران حکومت قاجار) در سال۱۲۲۷ـ۱۲۲۶ به فسا مسافرت کرد و امید داشت در فسا قبر کوروش را بیابد؛ اما در حدود دو مایل دورتر تل ضحاک را دید و اظهار داشت ممکن است بر فراز این تپه در گذشته قصر یا کاخی وجود داشته است.ب) فلاندن و کوست فرانسوی که در سال ۱۲۵۷ ه ـ ق از فسا دیدن کرده اند. ضمن اظهار تردید در مورد سخن باستان شناسانی که این تل را ((شهــر کوروش )) و محــل پایتـخت عظیم هخامنشــی گفــته اند، می‌نویسند : از وضع ظاهری تل ضحاک چنین بر می‌آید
  • منطقه گلیان

    • تپه های موجود در منطقه گلیان فسا می تواند محدوده ی شرقی تمـّدن شوش باشند و به دلیل شباهت های بسیار زیاد بین نقوش سفالینه های این منطقه با سایر تمدنها، میتوان اینگونه استنباط کرد که تمامی این نواحی دارای تمـّدن مشتركی بوده و مراكز باستانی شوش و شهر سوخته سیستان از طریق این منطقه به هم مرتبط می شدند. به عبارت دیگر مسیر ارتباطی تمدنهای جنوب شرقی و جنوب غربی ایران از حوزه تمدنی موجود در فسا می گذشته است.
  • قمپ آتشکده

    • در فاصله بیست كیلومتری شمال شهرستان فسا در كنار دریاچه ای كوچك از دوران حکومت ساسانیان آثاری بر جای مانده كه در میان آنها یك آتشكده نیز دیده میشود كه سقف آن فرو ریخته است. بومیان منطقه این آتشكده را به نام قربانگاه می شناسند و آنرا به طهمورث پادشاه پیشدادیان منسوب می کنند. در كنار آتشكده آثار متفرقه ای از یك شهر ساسانی دیده میشود، از جمله سنگ سلمان كه دروازه ورودی یك بنا بوده است. قمپ آتشکده، از آثار دوران ساسانی در فسا بوده که در ۲۰ کیلومتری شمال آن واقع شده است. احداث بنای آن را به پارس، پسر طهمورث، نسبت داده می شود و احتمال می رود آتشکده و بناهایی در آنجا وجود داشته که هم اینک قسمتی از بقایای سنگ چین آن در کنار آبگیری زیبا، مشاهده می شود.
  • بقعه زاهد کبیر

    • زاهد کبیر، فرزند امام موسی کاظم (ع) بوده که در مناطق فسا، نیریز، استهبان و داراب به تبلیغ دین و تشیع پرداخته و رهبر دینی بوده است. بقعه زاهد کبیر یکی از بناهای تاریخی و مذهبی مربوط به قرن هشتم هجری و دوران سلطنت مغولان است. این بنا در ورودی شمالی زاهدشهر واقع شده است.
  • عمارت نقاره خانه (عمارت محمدی)

    • در شهر فسا، خیابان امام خمینی، بازار شمالی مقابل بانک سپه، جنب بانک ملت، نقاره خانه فسا را مشاهده می کنید که مربوط به اواخر دوره قاجار (اوایل دوره پهلوی) است. عمارت نقاره خانه مزین به کاشی هایی با نقش پادشاهان حکومت های گذشته است. تزئینات چوب و کاشی کاری به کار رفته در ساخت این بنا، چشم انسان را به خود خیره می کند. کاربری این عمارت این بوده که بوسیله ی نواختن ساز و نقاره، مردم شهر را از اخبار مهم روز آگاه می کردند. این عمارت به سفارش حاج عبدالوهاب و حاج میرزا منصور شیرازی بنا شده است.

روستای علی آباد سرخه

موقعیت جغرافیایی :

روستای علی آباد سرخه به لحاظ تقسیمات کشوری از توابع بخش مرکزی شهرستان فسا جزء دهستان جنگل می باشد که در شمال شرقی فسا در ۲۰ کیلومتری این شهرستان قرار دارد. روبروی پادگان نیرو هوایی خرمنکوه که در حال حاضر این پادگان به پدافند تغییر پیدا کرده در مسیر جاده فسا – استهبان .

تاریخچه روستا:

تاریخچه ی این روستا را از زبان آقای علی شبانی شیری پیشکسوت پایگاه نیرو هوایی خرمنکوه فسا برای شما می نویسیم. آقای شبانی می گوید این روستا از گذشته دور از جاذبه گردشگری بالایی برخوردار بوده و همیشه میزبان گردشگران و مسافران از جاهای دور و نزدیک بوه است. این روستا ورودی شهر کرم در زمان ساسانیان بوده که از نشانه های آن وجود سنگ سلمان یا به زبان خودمانی سنگ غم بر می باشد که به صورت مکعبی شکل حدود 2.5 متر ارتفاع و چهار طرف آن دایره حکاکی شده و داخل این دایره ها خطوطی نوشته شده که به مرور زمان محو شده و کامل مشخص نیست. در حدود ۱۰۰ سال پیش چادر نشینان در منطقه حضور داشتند و به مرور خانه هایی با سنگ های کوهی که در همان منطقه هست شروع به ساخت می کنند و نامگذاری روستا بعدها صورت میگیرد. دلیل نامگذاری روستای علی آباد سرخه شخصی به نام مرحوم علی شبانی بوده که اولین ساکن روستا می باشد و سرخه به جهت خاک سرخی که در دامنه کوه وجود دارد. خانه های قدیمی کاهگلی و سنگی هستند و الان بسیاری از خانه ها نوساز شده اند. شغل اصلی اهالی این روستا دامداری و کشاورزی می باشد.

جاذبه های تاریخی:

سنگ سلمان یا سنگ غم بر

یکی از جاذبه های مهم و تاریخی این روستا سنگ غم بر یا همان سنگ سلمان می باشد در دامنه کوه تودج قرار دارد که دروازه شهر در زمان ساسانیان بوده است. مصالح این سنگ ساروج و سنگ لاشه می باشد که با روکشی از گچ پوشیده شده است. سنگ سلمان متعلق به آتشکده دوره ساسانیان بوده است که عده ای از زرتشتیان در اینجا سکونت داشته و آیین های مذهبی خود را به انجام می رسانده اند. طول سنگ حدود دو و نیم متر است و روی دو سطح آن دایره ای حک شده که هنوز آثارش موجود می باشد. در راس این سنگ حالت گودال کوچکی است که احتمالا آتشگاه بوده و هم چنین در گذشته نه چندان دور مردم این شهرستان و دیگر اهالی در این مکان نذری می دادند تا حاجت خود را بگیرند. متاسفانه در حال حاضر به دلیل بی توجهی مردم و شاید مسئولین این سنگ توسط افراد ناشناس تخریب شده است اما به حتم امکان باز سازی آن وجود دارد.

جاذبه های طبیعی:

کوه تودج (توده)

از روستای علی آباد سرخه شروع و تا داراب امتداد دارد که بلندترین نقطه آن 3155 متر ارتفاع دارد. از ارتفاعات این کوه می توان به کمر زرد، دره سیاه و برگ سیب اشاره نمود که در آن باغات بادام وحشی و انگور و انوع درختچه وجود دارد که آب مورد نیاز آن ها از طریق چشمه موجود در آنجا تأمین می شود. در دامنه این کوه نیز خاک قرمز رنگ وجود دارد. پوشش گیاهی این کوه، ارس (سرو کوهی) ، درخت ارژن ، درختان پسته کوهی (بنه) ، بادام کوهی (الوک) زالزالک (کیالک) و انواع گیاهان دارویی از جمله آویشن، گل گاو زبان، انغوزه ، جاشیر در فصل بهار موجود می باشد. در این کوه جانوران مختلفی زیست و سکونت دارند از جمله: کفتار، پلنگ، گرگ و انواع پرندگان مانند تیهو، کبک، کبوتر و …

گردشگاه چهل چشمه

این چشمه در سال های گذشته نه تنها آب کشاورزی این روستا بلکه چندین روستا را تأمین می کرد. در ا طراف این چشمه نیز به اصطلاح گیاه جارو به صورت خود رو وجود داشت که اهالی مخصوصا زنان روستا آن را جمع آوری و اقدام به بافت جارو می کردند. گردشگاه معروف چهل چشمه نیز در دامنه کوه تودج قرار دارد که در قدیم الایام از جاهای مختلف جهت اوقات فراغت و تفریح و شنا به این مکان می آمدند. همچنین در ایام نوروز و روز طبیعت، جمعیت زیادی به این محل می آمدند. در حال حاضر به دلیل چاه های عمیق حفر شده در اطراف آن خشک شده است؛ اما بارندگی های سال قبل باعث گردید که آب این چشمه در فصل بهار دوباره احیا شود.

 

 

کوه خرمنکوه

کوه خرمنکوه نیز در مجاورت این روستا و روبروی کوه تودج قرار دارد که ارتفاع آن 3185 متر گزارش شده است. پوشش گیاهی آن انواع درختان ارس، بادام وحشی، بنه مشابه کوه تودج و انواع گیاهان دارویی و کاربردی و محیط زیست انواعی از جانوران وحشی مانند پلنگ، بز کوهی، خرس و … و انواع پرندگان مانند کبک کوهی، عقاب، جغد و … می باشد. در ارتفاعات این کوه چشمه ای وجود دارد به نام خان گردو. ابتدای این دو کوه به صورت قلعه مانند می باشد که هنوز آثارش موجود می باشد که به عنوان قلعه دختر و پسر از آن یاد شده است. در دامنه ی این کوه نیز چشمه ای معروف به نام قمپ آتشکده وجود دارد که در زمان گذشته از جاذبه گردشگری بالایی برخوردار بوده است و متأسفانه آب این چشمه همزمان با چهل چشمه خشک شده است. این مکان به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در کنار این دریاچه آثاری از دوره ساسانیان بر جای مانده است که در میان آن ها یک آتشکده نیز دیده می شود که سقف آن ریخته است.

پوشش گیاهی مورد

یک نوع پوشش گیاهی در اطراف این روستا وجود دارد که به صورت درختچه است و به اصطلاح به آن مورد می گویند که برگ های خوش عطر و بویی دارد. این درختچه در زمان ساسانیان از تقدس خاصی برخوردار بوده است و در حال حاضر نیز مردم به دلیل خوش یمن بودن، برای مراسم های جشن و عروسی از آن استفاده می کنند. ساکنین روستا هنگامی که بر مزار گذشتگان خود می روند نیز از این درختچه های مورد چیده و بر مزار آن ها می گذارند.

 

قنات آب وکیل آباد

در نزدیکی روستا یک قنات به نام آب وکیل آباد وجود دارد که در حال حاضر خشک می باشد اما هنگام بارندگی دوباره این قنات احیا می شود. باغات مختلفی از قبیل هلو، انار، به، زیتون و زردآلو هم در این منطقه وجود دارد.

 

تپه دانیالی (تپه دیناری)

حدود 10 هکتار می باشد که بقایای انواع تکه های سفالی و آجری و … بر روی این تپه وجود دارد. بازدیدی که از استان صورت پذیرفت از باقیمانده های قطعات سفال مربوط به 1700 سال پیش از اسلام می باشد و این آثار به ثبت نرسیده اند.

شهرستان فسا

تفریحات:

پاراگلایدر ها بر فراز قله خرمنکوه در مجاورت روستای علی آباد سرخه

شهرستان فسا

جاذبه های مذهبی

از اماکن مذهبی این روستا می توان به امامزاده حسن که از نوادگان امام موسی بن جعفر (ع) می باشد نام برد. این امامزاده در 500 متری این روستا قرار دارد که از اهمیت زیادی برخوردار است. در روز عاشورا هیأت عزاداران حسینی از روستا زنجیر زنی را شروع می کنند تا به این مکان مذهبی برسند و ادامه عزاداری را در این امامزاده به اتمام می رسانند. علاوه بر این روستا سه روستای دیگر نیز روز عاشورا به این مکان می آیند. همچنین گلزار شهدای این روستا نیز نزد ساکنین از ارزش معنوی بسیاری برخوردار است.

غذاهای محلی

نوع نان مصرفی این روستا نان تیری یا به اصطلاح نان نازک می باشد که توسط زنان خانه دار پخت می شود. در ایام قبل ازعید زنان خانواده اقدام به پخت نان شیرین می کنند. همچنین یک روز قبل از عید نوروز شیر برنج درست می کنند و بین همسایه ها تقسیم می کنند. در واقع به عنوان فاتحه خوانی و بعد از آن به رسم یادی از رفتگان سبزه و گل به مزار آنها می برند.

 

 

گردآوری اطلاعات این مقاله توسط خانم زهرا شبانی دهیار روستای علی آباد سرخه صورت گرفته است.

 

برچسپ ها:, , , , , , , , , , , , , , , ,

ارسال نظر

اولین نفری باشید که نظر می دهد. “شهرستان فسا”