شهرستان خرامه

شهرستان خرامه

شهرستان خرامه

شهرستان خرامه

مساحت: 15.93 هکتار

ارتفاع: 1500 متر

محدوده:

از شمال به شهرستان ارسنجان، از جنوب به شهرستان سروستان، از شرق و شمال به بخش آباده طشک از شهرستان نیریز، از غرب بهب بخش مرکزی و زرقان ازتوابع شهرستان شیراز محدود است.

بخش ها: مرکزی و کربال

شهرها: خرامه و سلطان شهر

دهستان ها: دهقانان، سفلی، خیرآباد، معزآباد و کفدهک

شهرستان خرامه با گستردگی در حدود 1264 کیلومتر مربع در سال 1389 از شهرستان شیراز جدا شد. بنابر برخی از شواهد و اسناد معتبری که در دست است، پیشینه خرامه به 1500 سال پیش و به سال 500 م. بازمی گردد و در برخی از مهم ترین کتاب های تاریخی از آن یاد شده است. شهر خرامه در 75 کیلومتری شرق شیراز قرار گرفته است.

شهرستان خرامه

جاذبه های گردشگری شهرستان خرامه:

چهار طاقی گبران

کاروانسرای دیودان

* روستای خیر آباد:

مركز بخش كربال واقع در استان فارس ، با مساحت حدود 3600 كيلومتر مربع در 75 كيلومتري شرق شيراز واقع گرديده است و داراي آب و هواي معتدل كوهستاني و ارتفاع آن از سطح دريا 1500 متراست. بخش كربال درطول 53 درجه و 19 دقيقه شرقي و عرض 29 درجه و32 دقيقه شمالي قرار دارد. اين بخش ازشمال به ارسنجان، ازشمال شرقي به آباده طشك، ازشرق به ني ريز، از شمال غربي به مرودشت و زرقان از غرب به شيراز، از جنوب به سروستان و از جنوب شرقي به استهبان متصل مي باشد.

از نظر تقسيمات سياسي كشوري خرامه يكي از بخش هاي اصلي شهر شيراز مركز استان فارس مي باشد كه در زمانهاي قديم به دليل قرار گرفتن در مسير كوتاه ترين فاصله ارتباطي بين شهرهاي جنوب و جنوب شرقي كشور مانند سيرجان، كرمان و… مسير عبور و مرور از طريق نيريز، خرامه شيراز بوده است.

پيشينه تاريخي:

با استفاده از شواهد و اسناد معتبري كه در دست است قدمت شهر خرامه و كربال به 1500 سال قبل و به سال 500 ميلادي برميگردد. در كتابها و سفرنامه هايي از جمله نذهت القلوب، فارسنامه ابن بلخي ، المسالك و الممالك، آثار العجم، فارسنامه ناصري، شيرازنامه، معجم البلدان، تاريخ برگزيده، برهان قاطع، تاريخ سرزمينهاي فلات شرقي، تاريخ ابن خلدون وديگر كتب درمورد خرامه و كربال مطالبي نوشته شده است.

رودكر (رودخانه كربال) كه استخري آن را كروانه Kor vaenaho ذكر كرده است و برخي نيز كورشKurosh خوانده اند، در دشت كربال و شمال خرامه روان است، آب آن شيرين و مسيرش از غرب به شرق به پهناي40 متر و عمق 6 تا 10 متر مي باشد. ابن جوقل در قرن چهارم هجري اين رود را قابل كشتيراني توصيف كرده و ابن بلخي در وصف آن چنين آورده است: منبع اين رود از نواحي كلار Kelarاست و رودي عاصي است كه هيچ جاي را آب ندهد الا جاهايي را كه بند كرده اند. به همين دليل شش بند به نامهاي امير amir، فيض آباد feyz – abad تيلكان tilakan موان Mavan و جهان آباد Jahan-abad بر روي آن بسته شده است و اين رود نهايتاً به درياچه بختگان مي ريزد.

شهرستان خرامه

بنا به رواياتي نام خرامه از خُورمه به معني خورشيد و مه به معني ماه اخذ شده است، فرض ديگر اين است كه اين نام مأخوذ از خورماه كه نام روز يازدهم از ماههاي ايران است باشد. حتي امروز نيز بعضي از عشايرمنطقه نام اين شهر را خورومه Khoromah تلفظ مي كنند. همچنين ميراثهاي باستاني، چون قلعه بهرام گور، چهارطاقي و كاروانسراي جهان آباد قدمت تاريخي اين منطقه را بهتر مي نماياند. محمد حوافي چنين يادآور مي شود كه يعقوب ليث صفاري بعد از رفتن به فارس و جنگ با ابن واصل، قلعه خرامه را گرفت وچهل هزار بار درم كه در آن قلعه بود بدست آورد. پناه بردن وزير امير منصور به اين قلعه در واقع، كاليجار كه تركان قصر تاراج اموال وي را داشته اند به اهميت موقعيت سوق الجيشي آن مي افزايد.اين قلعه كه تا چند سال اخير محل سكونت دهها خانوار بود به صورت تلي دست ريز با ارتفاع بيش از 10 متر از خاك رس، توسط شهرداري تخريب شد و آثاري از خانه هاي روي آن برجاي نماند.يكي از آثار تاريخي منطقه كه از زمان ساسانيان برجا مانده و در فاصله 500 متري مغرب خرامه قرار دارد بناي آتشكده اي است كه در محل به چهارطاقي گبران معروف است كه از نظر ساختمان گنبد و كاربندي تا حدودي شبيه آتشكده بهرام است.

توجه خاص سردمداران ديالمه در ترميم بندهاي عصر ساسانيان در مسير تنها رود عاصي كربال دلالت بر عمارات فراواني ونفوسي مي كند كه دركناره هاي اين رود مي زيسته اند . از آثار باقي مانده اين عصر بندامير است كه به وسيله عضدالدوله ديلمي ترميم شده است. صدمه ديدن بعضي ازبندهاي رود كه نظر سلاجقه را نيز به خود جلب كرده است ، چنانچه بند قصار gesar يا فيض آباد به وسيله اتابك چاولي از امراي محمدبن ملكشاه درحدود سال 506 ترميم مي شود و بنام وي فخرستان نام مي گيرد.از ديگر بناهاي سلجوقيان كاروانسراي خان كت Xane – Ket يا كاروانسراي ديودان در نزديكيهاي درياچه بختگان مي باشد كه سبك معماري آن را مربوط به اين دوره دانسته اند و مسير قديم جنوب به مركز يعني از كرمان به شيراز ، تهران واصفهان از روي اين كاروانسرا عبور مي كرده است.چنانكه درزمان استعمار انگليس آثاري چون پل انگليسي ها كه از اين مسير براي لشكركشي به مركزايرانوشيراز استفاده مي كرده اند به جا مانده است . اين كاروانسرا به علت عدم رسيدگي اكنون ويران گشته و درحال نابودي است. (كاروانسراي ديودان)

شهرستان خرامه

درهمين ادوار به سنگ قبرهايي برخورد مي كنيم كه اخيراً درمركز باغهاي خرامه كشت گرديده و خطوط ثلث و كوفي منقوش به آ نها گوياي حال عارفاني متعبد بوده كه از قرون 6 تا 8 هجري دراين بلد مي زيسته اند.يكي از اين سنگها متعلق به عالم رباني به نام شيخ غياث (علي) ابن ابي جعفربن طيب است كه روي آن سوره نور و آية الكرسي و شرح حال وي مشاهده مي شود.
صفويان كه بيشترين همت آنان، عمران و آبادي بلاد بود، علاوه بر اينكه برروي «كر»پلي در زمان امام قلي خان والي فارس مشهور به پل خان بنا كرده اند، درشهر خرامه نيز ردپايي از خود به جا گذاشته اند. بناي حمامي مشهور به حمام كهنه به آنها نسبت داده شده و چنين حدس زده اند كه اين حمام همزمان با حمام گنجعلي خان دركرمان ساخته شده است .

همزمان با احداث حمام كهنه ، نهال درختان باغ مصفايي مشهور به باغ خان bage-Xan كاشته شده است. اين باغ با وسعت حدود 12هكتار درقسمت شمال خرامه خارج از حصار قديمي واقع گرديده است. درابتدا انواع درختان، گل و سرو و توت و غيره درآن وجود داشته است اما امروزه تنها فقط قطارسروهاي آن به جاي مانده كه بيش از يك سوم اين سروهاي بلند درحال خشك شدن است .نصيرالملكاز رجال فارس دريكي از مراجعاتش به خرامه ، حصاري دور شهر احداث مي كند كه ارتفاع آن 7 متر و ضخامت آن 2/5 متر و طول آن 2050 متر بوده و چهار دروازه به نامهاي كربالي (Korbali ) ، قبله اي(qeblei) كرماني (Kermani) و باغي (bagi) درجهات جغرافيايي آن قرار داشته و برجهايي جهت ديده باني و كشيك شبانه اين حصار را مزين مي نموده است.
نصيرالملك براي رتق وفتق امور جاريه، دستور به ساختن مكاني مشهور به نام عمارت مي دهد. اين ساختمان محل تجمع مردم و رفع مشكلاتشان با ناميان و مالكان بوده است. اين بنا كه درقسمت جنوبي حصار قديمي و دركنار دروازه قبله اي قرار داشته كه امروزه بر اثر بي توجهي افرادي ويران گشته و تبديل به ساختمانهاي مسكوني گشته است.

از نظر لهجه وگويش به جز عشاير و روستانشينان لهجه اي نزديك به مردم شيراز دارند.

برچسپ ها:, , , , , , , , , , , , , , ,

ارسال نظر

اولین نفری باشید که نظر می دهد. “شهرستان خرامه”